Vergi İhtilaflarında Dava Açılmadan Önce Mükelleflerin 213 sayılı Vergi Usul Kanunu Kapsamında Kullanılabileceği İdari Çözüm Yolları

Vergi İhtilaflarında Dava Açılmadan Önce Mükelleflerin 213 sayılı Vergi Usul Kanunu Kapsamında Kullanılabileceği İdari Çözüm Yolları
Hemen Paylaş:

213 sayılı Vergi Usul Kanunu kapsamında İdari Çözüm yolları aşağıdaki gibidir. 

1. Düzeltme Talebi (VUK/122) 

2. Şikayet Yolu İle Müracaat (VUK/124) 

3. İzaha Davet Uygulaması (VUK/370) 

4. Pişmanlık (VUK/371) 

5. Cezalarda İndirim (VUK/376) 

6. Özelge Talebi (VUK 413) 

7. Tarhiyat Öncesi Uzlaşma (VUK Ek 11) 

8. Tarhiyat Sonrası Uzlaşma (VUK Ek 1) 

1 – Düzeltme Talebi (VUK/122) Mükellefler, vergi muamelelerindeki hataların düzeltilmesini vergi dairesinden yazı ile isteyebilirler. Bunların posta ile taahhütlü olarak gönderilmesi caizdir.

2 – Şikayet Yolu İle Müracaat (VUK/124) Vergi Usul Kanununun 124 üncü maddesi gereğince vergi mahkemesinde dava açma süresi geçtikten sonra yaptıkları düzeltme talepleri reddolunan mükellefler, şikayet yolu ile Maliye Bakanlığına müracaat edebilirler. Burada da talepleri reddolunanlar, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu gereği; söz konusu idari eylemi Vergi Mahkemeleri nezdinde dava konusu yapabilirler.

3 – İzaha Davet Uygulaması (VUK/370) VUK 370. madde kapsamında idare ve mükellefler arasındaki uyuşmazlıkların azaltılması, İdarenin zamanını daha etkin ve verimli alanlara hasretmesi, olayların gerçek mahiyetinin tespit edilmesine mükelleflerce daha çok katkıda bulunulması ve bu sayede vergiye gönüllü uyumun artırılması amacı ile getirilen İzaha Davet Müessesesi. 

4 – Pişmanlık (VUK/371) Vergi Usul Kanununun 371 inci maddesinde düzenlenen “pişmanlık ve ıslah” müessesesi ile beyana dayanan vergilerde vergi kanunlarına aykırı davranışları kendiliğinden bir dilekçe ile ilgili makamlara haber veren ve belirlenen şartlarda ödeyen mükelleflere vergi kaybına bağlı suçlara ilişkin cezalardan (vergi ziyaı ve kaçakçılık) kurtulma hakkı verilmiştir. 

5 – Cezalarda İndirim (VUK/376) İkmalen, re’sen veya idarece tarh edilen vergi veya vergi farkını ve aşağıda gösterilen indirimlerden arta kalan vergi ziyaı, usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarını mükellef veya vergi sorumlusu ihbarnamelerin tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde ilgili vergi dairesine başvurarak vadesinde veya 6183 sayılı Kanunda belirtilen türden teminat göstererek vadenin bitmesinden itibaren üç ay içinde ödeyeceğini bildirirse: 

1. Vergi ziyaı cezasında birinci defada yarısı, müteakiben kesilenlerde üçte biri, 

2. Usulsüzlük veya özel usulsüzlük cezasının yarısı; İndirilir. 

6 – Özelge Talebi (VUK 413) Vergi mükelleflerinin, kendi vergi durumlarıyla ilgili ve vergi uygulamaları sırasında açık olmayan ve tereddüde düştükleri konular hakkında Maliye Bakanlığı’ndan veya yetkili kıldığı makamlardan bilgi alma hakkı Vergi Usul Kanununda düzenlenmiştir. Buna göre, yetkili makamlar kendilerinden yazı ile istenecek açıklamaları en kısa zamanda yazı (özelge veya diğer bir deyişle mukteza) veya sirküler ile yanıtlamak zorundadır. 

7 – Tarhiyat Öncesi Uzlaşma (VUK – Ek Madde 11) Vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlarca yapılan vergi incelemelerine dayanılarak tarh edilecek ve Vergi Dairelerinin tarha yetkili olduğu bütün vergi, resim ve harçlar ile bunlara ilişkin kesilecek vergi ziyaı cezalarında (359 uncu maddede yazılı fiillerle vergi ziyaına sebebiyet verilmesi halinde tarh edilecek vergi ve kesilecek ceza ile bu fiillere iştirak edenlere kesilecek ceza hariç) tarhiyat öncesi uzlaşma yapılmasına izin verebilir. Usulsüzlük ve Özel usulsüzlük cezaları tarhiyat öncesi uzlaşma kapsamı dışındadır. İnceleme raporu, ilgili mükellef ile komisyona intikal ettirilmeden uzlaşma yapılamaz. 

8 – Tarhiyat Sonrası Uzlaşma (VUK – Ek Madde 1) Mükellef tarafından, ikmalen, re’sen veya idarece tarh edilen vergilerle (ikmalen, re’sen veya idarece salınan ve Bakanlık Vergi Dairelerinin tarha yetkili olduğu bütün vergi, resim ve harçlar) bunlara ilişkin vergi ziyaı cezalarının (359 uncu maddede yazılı fiillerle vergi ziyaına sebebiyet verilmesi halinde tarh edilen vergi ve kesilen ceza ile bu fiillere iştirak edenlere kesilen ceza hariç) tahakkuk edecek miktarları konusunda, vergi ziyaına sebebiyet verilmesinin kanun hükümlerine yeterince nüfuz edememekten ya da 369 uncu maddede yazılı yanılmadan kaynaklandığının veya bu Kanunun 116, 117 ve 118 inci maddelerinde yazılı vergi hataları ile bunun dışında her türlü maddi hata bulunduğunun veya yargı kararları ile idarenin ihtilaf konusu olayda görüş farklılığının olduğunun ileri sürülmesi durumunda, idare bu bölümde yer alan hükümler çerçevesinde mükellefler ile uzlaşabilir.

Usulsüzlük ve Özel usulsüzlük cezaları tarhiyat öncesi uzlaşma kapsamı dışındadır.

Kaynakça:Türmob-Tesmer

Hemen Paylaş: