Mükelleflerin 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunda Yer Alan Hakları

Mükelleflerin 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunda Yer Alan Hakları
Hemen Paylaş:

Mükelleflerin vergi kanunlarının uygulanması sırasında karşılaştıkları özel durumlar ve işlemler ile ilgili olarak sahip oldukları haklardır.  6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunda yer alan haklar genel olarak aşağıdaki gibidir.

1. İhtiyati Haciz Sebebine İtiraz Edebilme Hakkı (6183/15) 

2. İhtiyati Tahakkuk Sebeplerine Ve Miktarına İtiraz Edebilme Hakkı (6183/20) 

3. Tahsil edilen amme alacaklarından yapılacak reddiyat sebebiyle mahsuplar (6183/23) 

4. Tecil-Taksitlendirme Hakkı (6183/48) 

5. Vergiye Uyumlu Mükellefler için Tecil-Taksitlendirme Hakkı (6183/48/A) 

6. Ödeme Emrine İtiraz Hakkı (6183/58) 

7. Haczin Kaldırılmasını Talep Etme Hakkı (6183/74-A) 

8. Aciz Halinin Uygulanmasını Talep Etme Hakkı (6183/75) 

9. Tabii Afetler Sebebiyle Terkin (6183/105) 

10. Erken Ödeme İndirimi Uygulanmasını Talep Etme Hakkı (6183/Ek-1) 

1. İhtiyati Haciz Sebebine İtiraz Edebilme Hakkı (6183/15) Haklarında ihtiyati haciz tatbik olunanlar haczin tatbiki, gıyapta yapılan hacizlerde haczin tebliği tarihinden itibaren 15 gün içinde alacaklı tahsil dairesine ait itiraz işlerine bakan vergi itiraz komisyonu nezdinde ihtiyati haciz sebebine itiraz edebilirler. Bu ihtilaflar itiraz komisyonlarınca diğer işlere takdimen incelenir ve karara bağlanır. İtiraz komisyonlarının bu konuda verecekleri kararlar kesindir. 

2. İhtiyati Tahakkuk Sebeplerine Ve Miktarına İtiraz Edebilme Hakkı (6183/20) Haklarında ihtiyati tahakkuk üzerine ihtiyati haciz tatbik olunanlar ihtiyati tahakkuk sebeplerine ve miktarına 15 inci madde gereğince itirazda bulunabilirler. 

3. Tahsil edilen amme alacaklarından yapılacak reddiyat sebebiyle mahsuplar (6183/23) Tahsil edilip de kanuni sebeplerle reddi icabeden amme alacakları, istihkak sahiplerinin reddiyatı yapacak olan amme idaresine olan muaccel borçlarına mahsup edilmek suretiyle reddolunur.

4. Tecil-Taksitlendirme Hakkı (6183/48) Amme borcunun vadesinde ödenmesi veya haczin tatbiki veyahut haczolunmuş malların paraya çevrilmesi amme borçlusunu çok zor duruma düşürecekse, borçlu tarafından yazı ile istenmiş ve teminat gösterilmiş olmak şartıyla, alacaklı amme idaresince veya yetkili kılacağı makamlarca; amme alacağı 36 ayı geçmemek üzere ve faiz alınarak tecil olunabilir. 

5. Vergiye Uyumlu Mükellefler için Tecil-Taksitlendirme Hakkı (6183/48/A) Devlete ait olup Maliye Bakanlığına bağlı tahsil dairelerince takip edilen ve 213 sayılı Kanun kapsamına giren vergi, resim, harç ve cezalar ile bu alacaklara bağlı gecikme faizi ve gecikme zammının vadesinde ödenmesi veya haczin tatbiki veyahut haczolunmuş malların paraya çevrilmesi amme borçlusunu çok zor duruma düşürecekse, borçlu tarafından yazı ile istenmiş olmak ve kanundaki şartları taşımak koşuluyla vadesi bir yılı geçmemiş alacaklar, Maliye Bakanınca 36 ayı geçmemek üzere faiz ve teminat alınarak tecil olunabilir. 

6. Ödeme Emrine İtiraz Hakkı (6183/58) Kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahıs, böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hakkında tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde alacaklı tahsil dairesine ait itiraz işlerine bakan vergi itiraz komisyonu nezdinde itirazda bulunabilir. Borcun bir kısmına itiraz eden borçlunun o kısmın cihet ve miktarını açıkça göstermesi lazımdır, aksi halde itiraz edilmemiş sayılır. 

7. Haczin Kaldırılmasını Talep Etme Hakkı (6183/74-A) Maliye Bakanlığına bağlı tahsil dairelerince haczedilen mal üzerindeki hacizler aşağıdaki şartların sağlanması halinde kaldırılır. 

1. Mahcuz malın bu Kanunun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının (5) numaralı bendinde sayılan mallardan olması. 

2. Mahcuz mala biçilen değer ile %10 fazlasının, ilk sırada haciz tatbik eden tahsil dairesine ödenmesi (Şu kadar ki, madde kapsamında ödenecek tutar, Maliye Bakanlığına bağlı tahsil dairelerine olan ödeme zamanı gelmiş, tecil edilmiş veya muacceliyet kesbetmiş borçların toplamından fazla olamaz.). 

3. Mahcuz mala ilişkin takip masraflarının ayrıca ödenmesi. 

4. Hacze karşı dava açılmaması veya açılmış davalardan vazgeçilmesi. 

8. Aciz Halinin Uygulanmasını Talep Etme Hakkı (6183/75) Yapılan takip sonunda, borçlunun haczi caiz malı olmadığı veya bulunan malların satış bedeli borcunu karşılamadığı takdirde borçlu aciz halinde sayılır. 

9. Tabii Afetler Sebebiyle Terkin (6183/105) Yangın, yer sarsıntısı, yer kayması, su basması, kuraklık, don, zararlı hayvan ve haşarat istilası ve bunlara benzeyen afetler yüzünden zarara maruz kalan varlıklarının ve mahsullerinin en az üçte birini kaybedenler adına tahakkuk ettirilmiş ve afetlerin zarar verdiği gelir kaynakları ile ilgili amme Cumhurbaşkanı karariyle kısmen veya tamamen terkin olunur. Bu madde hükmünden faydalanmak için afetin vukuu tarihinden itibaren 6 ay içinde ilgili amme idaresine yazı ile müracaat edilmesi şarttır. 

10. Erken Ödeme İndirimi Uygulanmasını Talep Etme Hakkı (6183/Ek-1) Amme alacağının kanuni ödeme süresinden önce ödenmesinde, aşağıda belirtilen indirim ve esaslar uygulanır: 

1. Erken ödemelerde indirim, ödeme tarihinden kanuni ödeme süresinin son gününe kadar, her gün için aylık % 4 oranında uygulanır. 

2. Kanuni ödeme süresinin sonunda artakalan tutarlar, erken ödeme sayılır ve diğer amme alacaklarına mahsup edilinceye kadar numaralı bende göre işlem yapılır. Nakden iadelerde indirim uygulanmaz. 

3. İndirim uygulanacak sürelerin hesabında bir ay 30 gün olarak kabul edilir ve ödemenin yapıldığı gün dikkate alınmaz.

Ayrıca 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun dışında, yönetmelikler ile aşağıdaki haklar da mükelleflere tanınmıştır. 

1. İnceleme konusu ile ilgili olmayan hususlara ilişkin bilgi ve belge talebinde bulunulmamasını isteme hakkı (Vergi incelemelerinde uyulacak usul ve esaslar hakkında yönetmelik 6/3) 

2. Defter ve belgelerin istenmesine ilişkin yazıda, on beş günden az olmamak üzere ibraz süresinin bildirilmesini isteme hakkı (Vergi incelemelerinde uyulacak usul ve esaslar hakkında yönetmelik 12/1)

3. Taslak tutanakları gözden geçirme hakkı (Vergi incelemelerinde uyulacak usul ve esaslar hakkında yönetmelik 16/2) 

4. Eleştiriyi gerektirecek herhangi bir hususun tespit edilemediği durumda, bu durumun yazı ile bildirilmesini isteme hakkı (Vergi incelemelerinde uyulacak usul ve esaslar hakkında yönetmelik 19/5) 

5. Rapor değerlendirme komisyonunca dinlenmesi (Rapor değerlendirme komisyonlarının oluşturulması ile çalışma usul ve esasları hakkında yönetmelik 14) 

6. Rapor özetlerini görme hakkı (Rapor değerlendirme komisyonlarının oluşturulması ile çalışma usul ve esasları hakkında yönetmelik 19/6) 

7. Mükellefin uzlaşma görüşmelerinde bağlı bulunduğu odadan bir temsilci ve meslek mensubu bulundurabilme hakkı (Tarhiyat Öncesi Uzlaşma Yönetmeliği 15)

Kaynakça:Türmob-Tesmer

Hemen Paylaş: